กลับหน้าหลักหนังสือ
   หนังสือ > หนังสือเล่มที่ได้เขียนบทความไปลง > ชนะความชั่วด้วยความดี
กลับหน้าแรก
ประเภท : งานเขียน

ชนะความชั่วด้วยความดี
พระไพศาล วิสาโล

หนังสือไม้งามแห่งวรรณสว่างจิต รุ่นที่ ๑๒
จัดพิมพ์โดย โรงเรียนวรรณสว่างจิต

ใครเคยให้คนอื่นยืมเงิน แล้วเขาไม่คืนบ้างไหม เราจะแก้ปัญหานี้ได้อย่างไร

พ่อค้าคนหนึ่งเล่าว่า ชายคนหนึ่งนิสัยไม่ดี ชอบโกงเงินคนอื่น ชายคนนี้มาขอสินค้าของเขาเพื่อเอาไปขายในราคาหลายพันบาท เขาขอเอาของไปก่อนและบอกว่าพรุ่งนี้จะนำเงินมาคืน  เขาเองก็ทราบดีว่า พรุ่งนี้เขาไม่มาแน่ และก็เป็นไปอย่างที่เขาคิด แต่เขาไม่ได้ติดใจหรือตามไปทวงคืน

ผ่านไปนับเดือน วันหนึ่งเขาบังเอิญพบชายคนนี้กลางถนน ชายคนนั้นตกใจรีบยกมือไหว้ ชี้แจงกับเขาว่าไม่มีเงินคืนแล้ว เพราะพ่อของผมป่วยหนักต้องใช้เงินรักษาจำนวนมาก เขาตอบไปว่า “ไม่เป็นไรหรอก ผมเข้าใจคุณ ถ้าคุณมี คุณก็คงเอามาจ่ายคืนแล้ว คนอย่างคุณเป็นคนมีศักดิ์ศรี เงินแค่นี้ไม่โกงหรอก”  จากนั้นเขาก็ซักถามถึงอาการป่วยของพ่อเขา แล้วมอบเงินให้ชายคนนั้นอีก ๑,๐๐๐ บาท ชายคนนั้นจึงขอบคุณเขาเป็นการใหญ่

ปรากฏว่าชายคนนั้นได้ใจ  คืนนั้นเขาก็มาหาพ่อค้าคนนี้ถึงบ้าน แล้วทำแบบเดิม  ขอสินค้าไปขายแล้วไม่ยอมจ่ายเงินคืน เป็นอย่างนี้ถึง ๔ ครั้ง พ่อค้าผู้นี้ก็ให้ทุกครั้ง และไม่เคยบ่นด่าเขาเลย แถมยังฝากเงินให้แก่พ่อของเขาด้วย  สุดท้ายวันหนึ่งเขาก็นั่งมองหน้าพ่อค้า และบอกว่า   คุณคือเพื่อนที่ดีที่สุดในชีวิตของผม   หลังจากนั้นไม่นานเขาก็พยายามหาเงินมาจ่ายพ่อค้าจนครบ  แถมยังหาลูกค้าใหม่ ๆ มาให้เขาด้วย  กลายเป็นว่าพ่อค้าได้กำไรกลับคืนมามากมาย

พระพุทธเจ้าตรัสสอนไว้ว่า “พึงชนะความชั่วด้วยความดี พึงชนะความตระหนี่ด้วยการให้”

การให้เงินหลายต่อหลายครั้ง โดยไม่เคยทวงเงิน แล้วยังให้เกียรติคนที่ยืมเงิน กลับกลายเป็นการเอาชนะใจเขาได้ในที่สุด ทำให้คนที่ยืมเงินไปเกิดความละอายใจ หาเงินมาคืนจนครบ ชายนิสัยไม่ดีคนนี้ยังชอบพูดจาว่าร้ายใครต่อใครอีกด้วย แต่สำหรับเจ้าของร้านคนนี้ ชายนิสัยไม่ดีพูดถึงอย่างยกย่องและนับถือมาก

คำพูดของพ่อค้าที่กล่าวกับชายคนนี้ว่า “ผมเข้าใจคุณ คุณเป็นคนมีศักดิ์ศรี”  รวมทั้งการให้โอกาสเขาตลอด คือสิ่งที่ชนะใจเขา

การทำความดีต่อกันนั้นสามารถเปลี่ยนใจคนได้ คนทุกคนมีความดีอยู่ในตัวเอง แต่อาจไม่มีพลังมากพอจะแสดงตัวออกมาเป็นคำพูดหรือการกระทำ เพราะความไม่ดีมีกำลังมากกว่า ความเห็นแก่ตัว หรือความเกียจคร้านมีอำนาจเหนือกว่า จึงส่งผลให้คนเราไม่สามารถทำความดีแก่ใครได้ มีแต่ทำความชั่วหรือเอาเปรียบคนอื่น หากเราต้องการกระตุ้นต่อมความดีของใคร ก็ต้องเริ่มต้นด้วยการทำความดีแก่คนนั้น

เมื่อใครทำความดีกับเรา เราก็ละอายใจเกินกว่าจะทำร้ายเขา  เราย่อมตอบแทนด้วยความดี อย่างน้อยที่สุด เพียงคำชมก็มีผลต่อจิตใจของคนแล้ว เมื่อใครชมเรา เราก็เกิดกำลังใจที่จะกระทำความดี

จังหวัดหนึ่งในภาคอีสาน วัยรุ่นอันธพาลสองแก๊งค์เป็นคู่อริกันและชอบยกพวกตีกันบ่อยๆ อาวุธที่ใช้ไม่ใช่แค่ไม้ แต่เป็นมีด ปืน ระเบิด ต่อมาลูกพี่ในแก๊งค์กลับใจเป็นคนดี และอยากให้ลูกน้องเลิกตีกันเหมือนตน จึงชวนแกมบังคับลูกน้องจากสองแก๊งค์มาเข้าค่าย ชื่อว่า ‘ค่ายสุขแท้ด้วยปัญญา’

ทั้งที่ไม่เต็มใจแต่เกรงใจบารมีของรุ่นพี่ ลูกสมุนทั้งสองฝ่ายต่างพกอาวุธมาด้วยตอนเข้าค่าย เตรียมว่าฝ่ายไหนเปิดศึกก่อนก็พร้อมประจัญบานเต็มที่ ชาวบ้านรู้ข่าวก็กลัวว่าจะเกิดเรื่องรุนแรง  สองวันแรกก็ทำท่าว่าจะเกิดเหตุร้าย เพราะมีการเขม่นกัน เกือบจะลงมือลงไม้กันแล้ว  แต่เมื่อผ่านไปครบ ๔ วัน ก็ไม่มีเหตุร้ายเกิดขึ้น ชาวบ้านประหลาดใจมาก  พากันชื่นชมวัยรุ่นเหล่านี้ วัยรุ่นเหล่านี้พอได้รับคำชมก็ภูมิใจ เพราะไม่เคยมีใครชมตนเองมาก่อน

เงื่อนไขข้อหนึ่งหลังจากจบค่ายคือ ทุกคนต้องไปเป็นอาสาสมัครช่วยตำรวจตั้งด่านช่วงเทศกาลปีใหม่ เพื่อตรวจคนเมาแล้วขับ หรือพวกซิ่งรถ  ตอนแรกตำรวจเห็นวัยรุ่นสองกลุ่มนี้มาเป็นจิตอาสาก็แปลกใจ เพราะพวกนี้เคยก่อกวนตำรวจเป็นประจำ หลังจากเป็นจิตอาสาได้ ๒ วัน ตำรวจก็ชื่นชม ชาวบ้านก็ชื่นชม เพราะไม่คิดว่าวัยรุ่นจะมาทำตัวเป็นพลเมืองดี บางคนเอาน้ำมาบริการวัยรุ่นเหล่านี้   คำพูดและการกระทำของชาวบ้านดังกล่าวประทับใจวัยรุ่นมาก  เพราะพวกเขาไม่เคยมีใครพูดชมหรือทำดีด้วยเลย  หลังจากนั้นวัยรุ่นกลุ่มนี้ก็เลิกเป็นอันธพาล  หันมาเป็นพลเมืองดี  เลิกก่อกวนชาวบ้าน

หลายคนทำความเลว เพราะเชื่อว่าตนเองทำความดีไม่ขึ้น ไม่มีกำลังใจจะทำความดี เพราะเคยแต่ถูกสังคมประณาม จึงหาหนทางตอบโต้ด้วยการเป็นอันธพาล คนกลุ่มนี้มีปมด้อย รู้สึกว่าตนเองไม่มีคุณค่า เรียนไม่เก่ง ยากจน จึงพยายามสร้างปมเด่นด้วยการก่อกวนชาวบ้าน แต่เมื่อได้รับคำชมหรือมีคนปฏิบัติดีด้วย พวกเขาก็ค้นพบว่าการทำความดีนั้นนำความสุขมาให้ สุดท้ายก็เกิดความภาคภูมิใจในตัวเอง  คนเราพอภูมิใจในตนเองแล้ว ก็ไม่อยากทำชั่ว อยากทำแต่ความดี

การเอาชนะความชั่วด้วยความดี จึงเป็นวิธีการที่ได้ผลมาก ไม่ว่าเขาจะโกงเงินเรา ไม่ว่าเขาจะเป็นอันธพาล แทนที่จะปล่อยให้เขาอยู่กับความโกรธ ความเกลียด ความรุนแรง หากทำดีกับเขา ไม่ว่าด้วยการให้ (ทาน)  พูดไพเราะหรือชื่นชม (ปิยวาจา) รวมทั้งช่วยเหลือเกื้อกูล (อัตถจริยา) ก็สามารถเปลี่ยนใจเขาได้ เพราะกระตุ้นให้ความดีในใจเขาเอาชนะความชั่วได้ในที่สุด

รวบรวมงานเขียนและบทความของพระไพศาล วิสาโล www.visalo.org  korobiznet เอื้อเฟื้อพื้นที่   
webmaster    ๒๕๕๒ All Rights ไม่ Reserved