วัตถุประสงค์ของการไกล่เกลี่ย
คือเพื่อระงับความขัดแย้งที่มีบุคคลหลายฝ่ายมาเกี่ยวข้อง ผู้ไกล่เกลี่ยจึงจำต้องเข้าใจว่า เป็นความขัดแย้งประเภทไหน มีสาเหตุจากอะไร จึงจะสามารถระงับความขัดแย้งได้

หน้าที่ผู้ไกล่เกลี่ย
คือสร้างเงื่อนไข บรรยากาศ ที่เอื้ออำนวยให้คู่ขัดแย้งมาเจรจาและแสวงหาทางออกร่วมกัน ที่พอใจของทุกฝ่าย

วิธีการของผู้ไกล่เกลี่ย

ก.ในพื้นที่ที่มีความขัดแย้ง
-แยกคู่ขัดแย้งออกห่างจากกันในกรณีที่มีการเผชิญหน้ากัน
-ระงับอารมณ์ของคู่ขัดแย้งไม่ให้เกิดโทสะต่อกันและกัน
-ดำเนินการให้ทุกฝ่ายส่งตัวแทนมาเจรจา หรือประสานให้มีการเจรจากับบุคคลที่เกี่ยวข้อง
-แบ่งกำลังคุมสถานการณ์ให้เพียงพอในขณะที่มีการเจรจากัน
ข.บนโต๊ะเจรจา
-จัดหาสถานที่ที่เป็นกลางและสะดวกต่อการเจรจา ในเวลาที่เหมาะสม
-เป็นผู้เริ่มต้นการเจรจา ไม่ปล่อยให้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งเริ่มก่อน (เพราะอาจ ทำให้เสียบรรยากาศหรือความรู้สึกได้)
-สร้างบรรยากาศที่ผ่อนคลาย เอื้อต่อการเจรจา
-สร้างความเป็นมิตรในหมู่ผู้ร่วมเจรจา
-ให้เกียรติผู้ร่วมเจรจา
-ต้องควบคุมอารมณ์ของตนได้ และระวังอคติ ๔ ในใจตน
-วางตัวเป็นกลาง แต่ไม่ใช่ไร้ความรู้สึก ควรมีเมตตาและความเห็นอกเห็นใจทุกฝ่าย
-ช่วยให้คู่ขัดแย้งตระหนักถึงปัญหาและความต้องการของอีกฝ่าย รวมทั้งเห็นใจซึ่งกันและกัน
-กระตุ้นหรือช่วยให้คู่ขัดแย้งค้นพบทางเลือกของตัวเอง
-ดำเนินการให้ทุกฝ่ายได้พูดอย่างเท่าเทียมกัน เช่น สลับกันพูด
-ไม่ปล่อยให้ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งครอบงำการประชุม หรือพูดจายั่วยุคนอื่น ดูแลไม่ให้มีการโจมตีกล่าวร้ายซึ่งกันและกัน
-ไม่ครอบงำการประชุมเสียเอง เช่น พูดคนเดียวเป็นส่วนใหญ่ หรือเอาความเห็นของตัวเป็นหลัก ยัดเยียดข้อเสนอของตัวให้คู่ขัดแย้ง หรือทำตัวเป็นศาล ตัดสินชี้ขาดว่าใครถูกใครผิด
-ไม่ใช้วิธีลงคะแนนเสียงเพื่อหาข้อสรุป
-ไม่ทิ้งเสียงส่วนน้อย
-ทบทวนข้อสรุปให้ทุกฝ่ายเข้าใจตรงกัน ก่อนจะเลิกประชุม